
این روزها طرح تحول اقتصادی دولت سر و صدای زیادی به پا کرده و موافقان و مخالفان زیادی را پیدا کرده است
طرح تحول اقتصادی با توجه به ضرورت اصلاح ساختار های اقتصادی و خصوصا مالیاتی کشور و رهایی از در آمدهای نفتی جزء ضرورت های سیستم اقتصادی است
در توجیه این طرح نکات قابل توجه زیادی به چشم می خورد
ابتدا زمان ارائه طرح است، این طرح دقیقا در سال آخر دولت آقای احمدی نژاد در زمانی مطرح شد که هنوز طرح کامل نشده و به زعم وزرا و مسئولین فوق نیاز به کار کارشناسی دارد، که در خوش بینانه ترین حالت یعنی پایان سال 87 و تنها 3 ماه قبل از پایان دوران ریاست جمهوری ایشان
نکته قابل تامل بعدی بسترها و زمینه های اجرای این طر ح تحول آمیز است،به زعم بسیاری از کارشناسان ، سیستم اقتصادی ایران در حال حاضر توانایی چذیرش این طرح ها را نداشته و اجرای این قبیل طرح ها فقط موجب از هم گسیختگی بیشتر ساختارهای پوسیده اقتصادی ایران خواهد شد
روش اجرایی طرح از دیگر نکات طرح است، اعلام پرداخت یارانه های نقدی و تکمیل فرم های مربوطه ، زمینه ای برای ایجاد پرسش ها و شایعات بسیار برای آن است تا این طرح نتواند آنطور که طراحانش اعلام می کنند موفق باشد
قطع یارانه ها
دولت در تفسیر اولیه این طرح تاکید بر قطع یارانه های غیر نقدی و پرداخت آنها به صورت نقدی دارد، آیا این عمل محقق خواهد شد؟
پرداخت یارانه های غیر نقدی و یا نقدی بر روی انرژی ، توسط دولت به بدترین شکل ممکن در سالهای متمادی صورت می گرفته است،و به همین دلیل سبب شده تا فرهنگ غالب جامعه ، روش صحیح استفاده از انرژی را نیاموزد
دولت اعلام کرده از محل قطع یارانه ها ی غیر نقدی خصوصا بر روی انرژی، اقدام به پرداخت نقدی این یارانه ها خواهد کرد. استدلال دولتمردان اقتصادی این است که بر فرض مثال 100 واحد بر روی حامل های انرژی یارانه به مردم پرداخت می شود،اگز دولت این 100 واحد را قطع کند و انرژی را با قیمت واقعی به مردم بفروشد، می تواند همین 100 واحد را از طریق یارانه های نقدی به صورت ماهانه 100 هزار تومان به هر خانواده بپردازد
نکته اول:ظاهرا دولتمردان اقتصادی توجه نکرده اند که با قطع یارانه ها، قیمت ها افزایش خواهد یافت، با افزایش قیمت ها تقاضای استفاده از بسیاری از حامل های انرژی به واسطه کاهش مصرف ، کاهش خواهد یافت، به واسطه کاهش مصرف، در آمد حاصل از فروش حامل های انرژی کاهش خواهد یافت،در صورت کاهش مصرف میزان میزان در آمد دولت قطعا بسیار کمتر از 100 واحد یارانه پرداختی خواهد بود ، در خوش بینانه ترین حالت 30 درصد از یارانه های پرداختی دولت، از طریق قطع آن به جیب دولت باز خواهد گشت
مثال:فرض کنید شما در طول ماه 100 کیلو وات برق مصرف میکنید، هزینه ای که شما بابت برق می پردازید 1000 ریال است و سهم 9000 ریالی آن را دولت می پردازد، حال با قطع یارانه وقتی شما متوجه می شوید که باید بابت برق مصرفی خود به جای 1000 ریال 10.000 ریال بپردازید آیا باز هم به همان میران مصرف خواهید کرد؟قطعا نه
دولت در یک محاسبه اشتباه مبلغ 9000 ریال در مثال بالا را به عنوان در آمد خود فرض کرده است، حال آنکه قطع یقین این در آمد تحقق نخواهد یافت
از طرفی دولت با پرداخت یارانه های نقدی خود را متعهد کرده است، نتیجه آنکه بابت هزینه ای که ایجاد کرده ، در آمد معادل آن را کسب نخواهد کرد، در اینصورت دو راه پیش رو دارد، یا با شکست این طرح و ایجاد یک توقع فزاینده برایمردم دولت خود و دولت های بعدی را شدیدا دچاز مشکل خواهد کرد و یا با استقراض از بانک مرکزی ودر آمدهای نفتی این کسر بودجه را جبران خواهد کرد
از طرفی باید پاسخگوی تورم فزاینده ای باشدکه به واسطه تزریق پول نقد به جامعه ایجاد شده است
این بحث را به کمک شما ادامه خواهم داد